Ανάκτηση δεδομένων από SSD Δίσκο – Κόστος & Διαδικασία

Η ανάκτηση δεδομένων από SSD δίσκο είναι μια τεχνικά απαιτητική διαδικασία που χρειάζεται εξειδίκευση, σύγχρονο εξοπλισμό και βαθιά γνώση των τεχνολογιών αποθήκευσης. Οι SSD (Solid State Drives) έχουν αντικαταστήσει τους παραδοσιακούς σκληρούς δίσκους (HDD) χάρη στην ταχύτητα και την αξιοπιστία τους, όμως όταν προκύψει πρόβλημα, η ανάκτηση γίνεται πιο σύνθετη.

Στο άρθρο αυτό θα δούμε αναλυτικά πώς γίνεται η ανάκτηση δεδομένων από SSD, ποια είναι η διαδικασία βήμα προς βήμα, πότε χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια και ποιο είναι το κόστος ανά περίπτωση.

1) Τι είναι ο SSD και πώς διαφέρει από τον HDD

Ο SSD (Solid State Drive) αποθηκεύει δεδομένα σε τσιπ μνήμης NAND, χωρίς μηχανικά κινούμενα μέρη όπως οι HDD. Αυτό τον κάνει γρηγορότερο, αθόρυβο και πιο ανθεκτικό σε κραδασμούς. Ωστόσο, όταν παρουσιαστεί πρόβλημα, η ανάκτηση είναι πολύ πιο δύσκολη.

Η κύρια διαφορά είναι ότι:

• Οι HDD επιτρέπουν ανάγνωση των δεδομένων απευθείας από τις επιφάνειες των δίσκων.
• Οι SSD απαιτούν πρόσβαση στα τσιπ μνήμης ή στο firmware για να ανακτηθούν τα αρχεία.

2) Πότε χρειάζεται ανάκτηση δεδομένων από SSD

Υπάρχουν διάφορες περιπτώσεις που ένας SSD μπορεί να σταματήσει να λειτουργεί σωστά:

🔹 Τεχνική βλάβη

Η συσκευή δεν αναγνωρίζεται από τον υπολογιστή ή εμφανίζεται ως “unallocated”.
Αυτό συμβαίνει λόγω φθοράς των κυκλωμάτων, αστοχίας firmware ή καταστροφής ελεγκτή.

🔹 Διαγραφή ή format

Αν διαγράψατε κατά λάθος αρχεία ή κάνατε format, ορισμένα δεδομένα μπορούν να ανακτηθούν αν δεν έχουν αντικατασταθεί.

🔹 Προβλήματα firmware

Το λειτουργικό σύστημα δεν μπορεί να “δει” τον δίσκο, ενώ αυτός φαίνεται να λειτουργεί. Πρόκειται για βλάβη firmware, που απαιτεί ειδική ανάγνωση του ελεγκτή.

🔹 Φθορά μνήμης (wear level degradation)

Οι SSD έχουν περιορισμένο αριθμό εγγραφών ανά κελί μνήμης. Μετά από χρόνια χρήσης, μπορεί να φθαρούν και να χάσουν δεδομένα.

🔹 Ηλεκτρική βλάβη

Απότομη υπέρταση ή λανθασμένη σύνδεση μπορεί να κάψει τα κυκλώματα. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται αποσυναρμολόγηση και εξειδικευμένος εξοπλισμός.

3) Διαδικασία ανάκτησης δεδομένων από SSD

Η διαδικασία ανάκτησης περιλαμβάνει 4 κύρια στάδια.

1️⃣ Διάγνωση

Ο τεχνικός πραγματοποιεί έλεγχο λειτουργίας του SSD με ειδικά εργαλεία.
Εντοπίζει αν το πρόβλημα είναι λογισμικό (software) ή υλικό (hardware).
Αυτό το στάδιο είναι κρίσιμο για να καθοριστεί το κόστος και η πιθανότητα επιτυχίας.

2️⃣ Ανάκτηση firmware και έλεγχος ελεγκτή

Αν το πρόβλημα εντοπιστεί στο firmware, γίνεται προσπάθεια επανεκκίνησης ή επανεγγραφής του.
Ορισμένα μοντέλα SSD απαιτούν επικοινωνία με το chip ελεγκτή για να αποκτηθεί πρόσβαση στα δεδομένα.

3️⃣ Ανάγνωση των chip NAND

Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο τεχνικός αποκολλά τα chip NAND από τη μητρική πλακέτα και τα τοποθετεί σε data reader, ώστε να διαβάσει απευθείας τα περιεχόμενα.
Στη συνέχεια, τα δεδομένα ανασυντίθενται μέσω ειδικού λογισμικού, γιατί είναι αποθηκευμένα σε κατακερματισμένη μορφή.

4️⃣ Ανάκτηση & Παράδοση δεδομένων

Αφού ολοκληρωθεί η ανάγνωση, τα δεδομένα επαναφέρονται σε νέο μέσο (π.χ. εξωτερικό δίσκο ή USB).
Ο πελάτης λαμβάνει λίστα με τα αρχεία που ανακτήθηκαν.

4) Πιθανότητες επιτυχίας

Η επιτυχία εξαρτάται από:

• Τον τύπο βλάβης (λογισμική ή φυσική).
• Το μοντέλο του SSD (π.χ. Samsung, Kingston, Crucial, SanDisk).
• Το αν έγινε απόπειρα επισκευής χωρίς επαγγελματικά εργαλεία.

Στα λογισμικά προβλήματα, το ποσοστό επιτυχίας ξεπερνά το 90%.
Σε περιπτώσεις φυσικής βλάβης ή καμένων chip, η επιτυχία κυμαίνεται 50–80%, ανάλογα με το βαθμό ζημιάς.

5) Κόστος ανάκτησης δεδομένων από SSD

Το κόστος εξαρτάται από τον τύπο βλάβης και το χρόνο εργασίας.

📌 Σημείωση: Οι αξιόπιστες εταιρείες ανάκτησης δεδομένων πραγματοποιούν δωρεάν διάγνωση και ενημερώνουν για το ακριβές κόστος πριν ξεκινήσουν την εργασία.

6) Πότε να απευθυνθείτε σε επαγγελματία

Μην επιχειρήσετε ανάκτηση μόνοι σας αν:

• Ο SSD δεν αναγνωρίζεται καθόλου από τον υπολογιστή.
• Ακούγεται ή μυρίζει καμένο.
• Έγινε πτώση ή υπέρταση.
• Έχετε ήδη προσπαθήσει λογισμικά ανάκτησης χωρίς επιτυχία.

Η ερασιτεχνική επέμβαση μπορεί να προκαλέσει οριστική απώλεια δεδομένων.

7) Συμβουλές για πρόληψη

✔️ Πάρτε backup τακτικά στο iCloud, Google Drive ή εξωτερικό δίσκο.
✔️ Αποφύγετε την υπερθέρμανση και την παρατεταμένη λειτουργία χωρίς ψύξη.
✔️ Χρησιμοποιήστε UPS για προστασία από διακοπές ρεύματος.
✔️ Μην γεμίζετε ποτέ τον SSD πάνω από 90% — επηρεάζει τη φθορά των κελιών μνήμης.
✔️ Κρατήστε ενημερωμένο το firmware του SSD.

8) Λογισμικά ανάκτησης για ελαφριές περιπτώσεις

Αν ο SSD λειτουργεί κανονικά αλλά χάθηκαν δεδομένα από διαγραφή ή format, μπορείτε να δοκιμάσετε προγράμματα όπως:

• EaseUS Data Recovery Wizard
• Disk Drill
• Stellar Data Recovery
• Recoverit by Wondershare

Προσοχή: Μην εγκαταστήσετε το πρόγραμμα στον ίδιο SSD που χάθηκαν τα δεδομένα – χρησιμοποιήστε δεύτερο δίσκο για να αποφύγετε αντικατάσταση αρχείων.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1) Μπορώ να ανακτήσω δεδομένα από SSD που δεν αναγνωρίζεται;
Ναι, αλλά μόνο σε εξειδικευμένο εργαστήριο. Οι τεχνικοί χρησιμοποιούν ειδικά εργαλεία για ανάγνωση των chip NAND.

2) Είναι δυνατή η ανάκτηση μετά από format;
Ναι, εφόσον δεν έχει γίνει πλήρης επανεγγραφή των δεδομένων. Όσο λιγότερο χρησιμοποιήθηκε ο SSD μετά το format, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα επιτυχίας.

3) Γιατί είναι πιο ακριβή η ανάκτηση από SSD σε σχέση με HDD;
Επειδή οι SSD έχουν πολύπλοκη αρχιτεκτονική, απαιτούν ειδικό εξοπλισμό και συχνά εργασίες σε “clean room”.

4) Μπορώ να το κάνω μόνος μου με προγράμματα;
Μόνο αν ο SSD αναγνωρίζεται από τον υπολογιστή. Αν όχι, απαιτείται επαγγελματική παρέμβαση.

5) Πόσος χρόνος χρειάζεται η ανάκτηση;
Από 1 έως 5 εργάσιμες ημέρες, ανάλογα με τη βλάβη και την ποσότητα δεδομένων.

6) Υπάρχει εγγύηση επιτυχίας;
Όχι πάντα, αλλά αξιόπιστες εταιρείες παρέχουν αναφορά ανάκτησης με τα αρχεία που μπορούν να σωθούν πριν την τελική πληρωμή.

7) Είναι τα δεδομένα μου ασφαλή;
Ναι, εφόσον συνεργάζεστε με πιστοποιημένο κέντρο που τηρεί πολιτικές απορρήτου και GDPR.

Συμπέρασμα

Η ανάκτηση δεδομένων από SSD δίσκο απαιτεί εξειδίκευση και σωστή τεχνική προσέγγιση. Από απλό format έως κατεστραμμένα chip, κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και χρειάζεται προσεκτική διάγνωση.
Αν τα δεδομένα είναι σημαντικά, όπως φωτογραφίες, αρχεία εταιρείας ή έγγραφα μην επιχειρείτε μόνοι σας. Εμπιστευθείτε επαγγελματίες με εμπειρία στην ανάκτηση SSD και εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας.

Έτσι θα εξασφαλίσετε τη μέγιστη πιθανότητα επιτυχίας, χωρίς να διακινδυνεύσετε οριστική απώλεια πολύτιμων αρχείων.